Afrika op de drempel van een waterstofrevolutie

Kansen en uitdagingen volgens IEA Parijs, 24 juli 2026 — Het Internationaal Energieagentschap (IEA) schetst in zijn Global Hydrogen Review 2026 een voorzichtig optimistisch beeld voor Afrika, waar waterstof een sleutelrol kan vervullen in economische groei, voedselzekerheid en de energietransitie. Hoewel het continent nu nog een bescheiden speler is op de wereldmarkt, liggen er gouden kansen in duurzame productie, industriële innovatie en strategische export.

Afrika produceerde in 2024 3,1 miljoen ton waterstof — goed voor slechts 3% van de wereldwijde vraag. Toch is de verdeling oneven: Egypte, Algerije en Nigeria domineren met gezamenlijk 87% van het continentale verbruik, voornamelijk voor ammoniakproductie (75%), essentieel voor meststoffen. Opvallend is dat de productie van laag-emissie waterstof nog in de kinderschoenen staat: amper 6.000 ton, uitsluitend afkomstig van hernieuwbare bronnen.

Het IEA signaleert 31 projecten in de pijplijn die tegen 2030 de productie kunnen opvoeren tot 1,2 miljoen ton. Toch is de vooruitgang traag: slechts één project heeft een finale investeringsbeslissing bereikt. Chinese bedrijven spelen een belangrijke rol in de financiering en uitvoering van deze initiatieven.

De landbouwsector zou sterk kunnen profiteren. Afrika’s meststofgebruik ligt nu op een zesde van het wereldgemiddelde, wat de voedselproductie belemmert. Lokale ammoniakproductie zou niet alleen de afhankelijkheid van importprijzen verminderen, maar ook 1,5 miljoen ton extra waterstofvraag kunnen genereren — mits de focus niet alleen op export ligt. Momenteel is maar liefst 80% van de aangekondigde ammoniakcapaciteit bestemd voor de internationale markt.

Ook de staalindustrie biedt kansen. Afrika exporteert nu al ijzererts en heeft 80% van zijn ijzerproductie gebaseerd op direct reduced iron (DRI), een methode die geschikt is voor waterstofinjectie. Met een verwachte verdubbeling van de ijzerertsproductie tegen 2030 kan het continent import afbouwen en lokale waarde creëren. Toch zijn er hordes te nemen. Het IEA pleit voor snelle actie: verlaging van kapitaalkosten via gemengde financiering, afnamegaranties en kredietverzekeringen. Een evenwicht tussen binnenlands gebruik en export is cruciaal, net als de uitrol van waterstofinfrastructuur en certificeringsschema’s. Alleen zo kan Afrika zijn potentieel benutten — en een leider worden in de groene waterstofeconomie.

Lees ook Global Hydrogen Review 2026